Van opdracht tot eigen reeks

Van opdracht tot eigen reeks: Camerata Aetas Nova bouwt aan een repertoire voor de toekomst

Het jubileumconcert van Camerata Aetas Nova is achter de rug, maar een belangrijk onderdeel van de viering blijft voortleven: de partituren. Al 25 jaar laat het Leuvense kamerkoor componisten nieuwe muziek voor zijn stemmen schrijven. Sinds 2023 heeft die traditie bovendien een eigen naam en een eigen reeks bij uitgeverij Euprint.

De Camerata Aetas Nova-reeks (CAN) werd in december 2023 officieel gelanceerd met Vier kerstmotetten van Martin Slootmaekers. Het gaat om een herwerking van Francis Poulencs Quatre motets pour le temps de Noël, de eerste uitgave van een eigen reeks bij Euprint.

Dat betekent niet dat het koor voordien geen compositieopdrachten gaf of dat er geen werken voor CAN bij Euprint verschenen. Integendeel. Al sinds de beginjaren liet het koor nieuwe muziek schrijven. De formele reeks die in 2023 werd gelanceerd, geeft aan die oudere en nieuwe traditie echter een herkenbare plaats.

De eerste werken

Een van de eerste belangrijke opdrachten was voor Kurt Bikkembergs. In 2001 schreef hij voor Camerata Aetas Nova Tria cantica sacrae Mariae, een bundel met drie pareltjes: Salve Regina, Ave, maris stella en Ave verum corpus. De drie werken verschenen bij Euprint in één uitgave.

Bikkembergs bleef een belangrijke figuur in de muzikale geschiedenis van het koor. Hij schreef ook Missa brevis en later De hovenier van de nacht, op teksten van Jos Stroobants. Dat laatste werk ontstond uit een opdracht van Camerata Aetas Nova en werd geïnspireerd door Jeroen Bosch' Tuin der lusten.

Een bijzonder project vormde Nachtlied, waarvoor vier componisten elk een deel schreven: Vic Nees, Raymond Schroyens, Michaël Vancraeynest en Maarten Van Ingelgem. De vier delen — De avond, Het bed, De droom en De ochtend — vormen samen één cyclus, maar werden als afzonderlijke partituren uitgegeven. Het project illustreert goed wat een compositieopdracht voor een koor kan betekenen. Het gaat niet alleen om een nieuw werk voor één concert, maar om een ontmoeting tussen componist, dichter en uitvoerders die uiteindelijk een partituur oplevert die ook voor anderen beschikbaar wordt.

Een sneeuwlandschap

In de jaren daarna kwamen er opnieuw verschillende werken bij die met Camerata Aetas Nova verbonden zijn. Zo schreef Michiel Verfaillie Winter Mountain Morning voor het koor.

Ook Alex Deckmyn en Raymond Schroyens zijn met de Euprint-catalogus verbonden via respectievelijk Songs of Snow en Het sneeuwlief. 

De reeks van werken die met CAN verbonden zijn, is dus organisch gegroeid. Sommige composities zijn uitdrukkelijke opdrachten van het koor, andere kwamen via een andere weg in het repertoire terecht.

Een tweede lustrum, een nieuwe compositie

Een expliciet jubileumwerk is 3 feesten van Kurt Bikkembergs, met teksten van Jos Stroobants. Het werk werd geschreven naar aanleiding van het 15-jarig bestaan van Camerata Aetas Nova en bestaat uit drie delen: Trimalchio's banket, Babette's feest en Breughel's boerenbruiloft.

2023: van traditie naar een eigen reeks

Met Vier kerstmotetten van Martin Slootmaekers veranderde de situatie. Camerata Aetas Nova besloot niet alleen opnieuw een werk te laten publiceren, maar startte een eigen reeks. 

Slootmaekers bewerkte Poulencs vier kerstmotetten en maakte er een nieuwe koorversie van. De vier oorspronkelijke titels — O magnum mysterium, Quem vidistis pastores dicite, Videntes stellam en Hodie Christus natus est — keren ook in de nieuwe uitgave terug.

Camerata Aetas Nova presenteerde de partituur in december 2023 als de eerste uitgave van de eigen CAN-serie bij Euprint. Daarmee werd een praktijk die al meer dan twintig jaar bestond, voor het eerst als een herkenbare uitgeversreeks vormgegeven.

Van Poulenc naar Grieg

Voor het 25-jarig bestaan kwam er opnieuw nieuw werk bij. Sybrand Maertens, eerder als zanger verbonden met Camerata Aetas Nova, schreef Adem, een nieuwe compositie die tijdens het jubileumconcert van 20 juni 2026 in première ging.

Daarnaast zorgde het jubileum voor enkele interessante bewerkingen van orkestwerken van Edvard Grieg. John Damsma schreef een a-cappellabewerking van de bekende Gavotte, terwijl Martin Valcke zich aan de vierdelige Peer Gynt Suite nr. 1 waagde. Nu kan ook de Morgenstimmung gezongen worden. De bekende melodie zwerft op ‘da’ en ‘ah’ door de stemmen, terwijl de piano voor de extra sprankel zorgt. Het ingetogen tweede deel, Åses dood, krijgt een tekst, waarbij de piano af en toe ruimte laat voor a-cappellapassages. In het derde deel, Anitras dans, draagt de piano de melodielijn en zet Valcke het koor grotendeels in op de pizzicatosecties uit de oorspronkelijke orkestversie. En dan is er de bergkoning uit het vierde deel: spreekkoor, vocale geluidseffecten, Noorse tekst naast tralala en hihaho. Valcke had er duidelijk plezier in toen hij dit arrangement in elkaar stak. Wij krijgen alvast meteen zin om het zelf te zingen!